NP-Complete бодлого = орчлонгийн нууц уу?
Компьютер яагаад зарим асуултад хэзээ ч бүрэн хариулж чаддаггүй вэ? Өнөөдөр бид компьютерт хэт итгэдэг болсон.Замын түгжрэлийг тооцоолж өгнө, царай танина, дуу хоолой ойлгоно, бүр хүнийг шатар, болон бусад тоглоомоор ялна. Тэгэхээр компьютер бүхнийг бодож чадна гэж бодох нь мэдээж. Гэвч компьютерийн ухаан нэг сонин үнэнийг хэлдэг. Тэр “хэтэрхий хэцүү”-гийн яг төвд нэг домог мэт […]
Симметрик шифрлэлтийн аргууд: Замын шифр (Route Cipher)
Сонгодог криптографийн аргууд дотроос хамгийн ойлгомжтой хэрнээ үр дүнтэй аргуудын нэг бол Транспозицийн шифр (Transposition Cipher) юм. Энэ төрлийн шифр нь ил текстийн үсгүүдийг өөр үсгээр солих (substitution) биш, харин тэдгээрийн байрлалыг тодорхой дүрмийн дагуу хольж, эрэмбийг нь өөрчилдөг. Энэхүү транспозицийн шифрийн нэгэн түгээмэл хэлбэр нь Замын шифр (Route Cipher) юм. Замын шифр нь ил […]
AI in education
Хиймэл оюун ухаан (AI) нь орчин үеийн боловсролын салбарт өргөнөөр ашиглагдаж байна. AI нь суралцах үйл явцыг илүү ухаалаг, сонирхолтой, хувь хүнд тохирсон болгоход тусалдаг. Өнөөдөр олон сургалтын платформууд AI ашиглан сурагчдын ахицыг хянаж, тохирсон хичээлүүдийг санал болгодог. AI-ийн тусламжтайгаар сурагч бүр өөрийн түвшин, хурдад тохируулан суралцах боломжтой. Жишээлбэл, программчлал суралцаж буй үед AI систем […]
JWT гэж юу вэ ?
Оршил Орчин үеийн веб болон мобайл системүүд аюулгүй, өргөтгөх боломжтой authentication шийдэл шаардах болсон. Өмнө нь сервер дээр session хадгалдаг уламжлалт арга түгээмэл байсан бол өнөөдөр JWT (JSON Web Token) нь distributed system, microservice, API-д суурилсан архитектурт хамгийн их ашиглагддаг стандарт болсон. Гэхдээ JWT-г буруу ашиглавал аюулгүй байдлын ноцтой асуудал үүсэх эрсдэлтэй. Тиймээс software engineer […]
CERN (Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire – Европын Цөмийн Судалгааны Байгууллага) бол дэлхийн хамгийн том бөгөөд хүчирхэг бөөмийн физикийн лаборатори юм. 1954 онд Швейцарийн Женев хотын ойролцоо, Швейцарь-Францын хил дээр байгуулагдсан энэхүү байгууллага нь орчлон ертөнцийн үүслийн нууцыг тайлахаар зорьж байна. Дэлхийн 2-р дайны дараа Европын улс орнууд шинжлэх ухааны салбарт хамтран ажиллах шаардлагатай […]
