Симметрик шифрлэлтийн аргууд: Замын шифр (Route Cipher)
Сонгодог криптографийн аргууд дотроос хамгийн ойлгомжтой хэрнээ үр дүнтэй аргуудын нэг бол Транспозицийн шифр (Transposition Cipher) юм. Энэ төрлийн шифр нь ил текстийн үсгүүдийг өөр үсгээр солих (substitution) биш, харин тэдгээрийн байрлалыг тодорхой дүрмийн дагуу хольж, эрэмбийг нь өөрчилдөг. Энэхүү транспозицийн шифрийн нэгэн түгээмэл хэлбэр нь Замын шифр (Route Cipher) юм. Замын шифр нь ил […]
Модулийн арифметик Бүгд (Үлдэгдлийн Математик ба Криптографийн Үндэс)
Криптографд бидний өдөр тутамдаа ашигладаг энгийн математик үйлдлүүд (+, –, ×, ÷)-ээс илүү нарийн аргуудыг хэрэглэдэг. Тэдгээрийн дундаас эртнээс ашиглаж ирсэн ч орчин үеийн шифрлэлтийн суурь болсон нэг нь модулийн арифметик буюу заримдаа “цагийн арифметик” гэж нэрлэдэг. Энэ нь криптограф, компьютeрын шинжлэх ухаан, тооны онол зэрэг олон салбарын суурь ойлголт бөгөөд ялангуяа Diffie-Hellman, RSA зэрэг […]
Diffie-Hellman Алгоритм (Нууц түлхүүрийг ил солилцох арга)
Интернетээр хоорондоо ярилцаж буй хоёр этгээд бусдад мэдэгдэлгүйгээр нууц мэдээлэл солилцох шаардлага тулгардаг. Жишээлбэл, та банкны аппликейшн руугаа нэвтрэх үед таны нууц үг банк руу илгээгдэхдээ шифрлэгдэх ёстой. Хэрвээ түлхүүрээ шууд явуулбал дундаас нь хэн нэгэн “чагнаад” аваад, таны мэдээллийг тайлж унших боломжтой болно. Энэхүү асуудлыг шийдсэн анхны бөгөөд хамгийн алдартай аргуудын нэг бол Diffie-Hellman […]
Тоглоом Бидэнд Юу Заасан бэ?
Joystick бариад, PS2-оо асаасай хэмээн залбиран суудаг байсан үе саяхан мэт л санагдана. 10 гаруй жилийн өмнөх зүйлийг одоо үеийн хүүхдүүд төдийлөн сайн мэдэхгүй. Тоглохоосоо илүү хүлээлт, хүлээлтээс давсан мэдрэмж. Энэ бүгд зөвхөн тоглоом тоглох тухай биш юм. Энэ бол тэвчээр, найз нөхөрлөл, ялалтын амтыг анх мэдэрсэн үеийн түүх юм. Дискний гялгар мөнгөлөг талыг нь […]
Хиймэл оюун ухаан(AI) видео тоглоомонд.
Биднийг видео тоглоомд татагдан, түүний ертөнцөд гүнзгий ороход зөвхөн гайхалтай график, сонирхолтой үйл явдал нөлөөлдөггүй. Харин бидний эсрэг тоглож, хамтран ажиллаж, заримдаа бүр хуурч мэхэлдэг, амьд мэт санагдах тоглоомын дүрүүд буюу NPC (Non-Player Character) нь тоглоомын “сүнс” нь болж өгдөг. Эдгээр дүрийн ард хиймэл оюун ухаан (AI) хэмээх асар том технологи нуугдаж байдаг. Хиймэл оюун […]
