Cансрын интернет-Starlink
Интернетийн хүртээмж өнөө үед хот суурин газарт төвлөрч, хөдөө орон нутагт хязгаарлагдмал хэвээр байна. Шилэн кабель татах, суурин сүлжээ байгуулах нь өртөг өндөр, хугацаа их шаарддаг тул олон бүс нутаг интернет орох боломжгүй байдаг. Энэ асуудлыг шийдэх нэг орчин үеийн шийдэл нь SpaceX компанийн хөгжүүлсэн Starlink сансрын интернет юм. Тэгвэл Starlink үнэхээр хот ба хөдөөгийн […]
Vi гэж юу вэ?
Бид код бичих болон янзлахдаа тухайн хийж буй төсөлдөө таарсан IDE ашигладаг. Гэхдээ карьерынхаа эхэн үед vi хэмээх текст засварлагч(editor) ашиглах тохиолдол гарч ирдэг. Мөн зарим туршлагатай хөгжүүлэгчид болон инженерүүд бэлэн IDE -ээс vi -г хэрэглэхийг илүүд үздэг. Vi(Visual Editor) нь Unix суурьтай бүх үйлдлийн системүүдэд дагалдаж ирдэг текст засварлагч юм. Уг текст засварлагч нь […]
Хүмүүс ChatGPT-г яг юунд ашиглаж байна вэ?
Өглөө бүр нэг л мэдэхэд “энэ имэйлийг арай цэгцтэй болгочих”, “энэ сэдвийг 5 минутын дотор ойлгуулчих”, “энэ код яагаад алдаа өгөөд байна?” гэж ChatGPT рүү бичээд сууж байдаг хүмүүс улам олширсоор. Зарим нь түүнийг хайлт хийх хэрэгсэл шиг ашиглана. Зарим нь ажлаа хийлгэдэг туслах болгож харна. Харин өөр хэсэг нь санаа, мэдрэмжээ илэрхийлэх хамтрагч шиг […]
Пост-квант криптограф
PQClean нь пост-квант криптографийн (Post-Quantum Cryptography, PQC) алгоритмуудын цэвэр, аюулгүй, лавлагаа хэрэгжилтүүдийг (clean reference implementations) агуулсан нээлттэй эхийн төсөл юм. Энэхүү төсөл нь ирээдүйд квант компьютер хөгжсөн үед ч мэдээллийн аюулгүй байдлыг хадгалах зорилготой криптографийн шийдлүүдийг судлах, турших, хэрэгжүүлэхэд чиглэдэг. Яагаад пост-квант криптограф хэрэгтэй вэ? Одоогийн өргөн хэрэглэгддэг RSA, ECC зэрэг нийтийн түлхүүрт криптографийн алгоритмууд […]
AdBlocker-ийн шаардлага: Өнөөгийн интернет орчинд зайлшгүй хэрэгсэл
Олон хүн AdBlocker буюу зар сурталчилгаа хаагчийг зөвхөн вэб хуудсыг цэвэрхэн харагдуулахад ашигладаг гэж боддог. Гэвч энэ нь буруу ойлголт юм. 2025 оны байдлаар интернет дэх зар сурталчилгааны орчин улам бүр түрэмгий, хэрэглэгчдийн хэрэглээг муутгаад зогсохгүй. Нууцлал, аюулгүй байдалд ноцтой эрсдэл учруулж байна. AdBlocker-гүйгээр интернет ашиглах нь бараг боломжгүй болсон гэж хэлж болхоор. AdBlocker-ийн үндсэн […]
