CERN (Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire – Европын Цөмийн Судалгааны Байгууллага) бол дэлхийн хамгийн том бөгөөд хүчирхэг бөөмийн физикийн лаборатори юм. 1954 онд Швейцарийн Женев хотын ойролцоо, Швейцарь-Францын хил дээр байгуулагдсан энэхүү байгууллага нь орчлон ертөнцийн үүслийн нууцыг тайлахаар зорьж байна. Дэлхийн 2-р дайны дараа Европын улс орнууд шинжлэх ухааны салбарт хамтран ажиллах шаардлагатай […]
Cансрын интернет-Starlink
Интернетийн хүртээмж өнөө үед хот суурин газарт төвлөрч, хөдөө орон нутагт хязгаарлагдмал хэвээр байна. Шилэн кабель татах, суурин сүлжээ байгуулах нь өртөг өндөр, хугацаа их шаарддаг тул олон бүс нутаг интернет орох боломжгүй байдаг. Энэ асуудлыг шийдэх нэг орчин үеийн шийдэл нь SpaceX компанийн хөгжүүлсэн Starlink сансрын интернет юм. Тэгвэл Starlink үнэхээр хот ба хөдөөгийн […]
Пост-квант криптограф
PQClean нь пост-квант криптографийн (Post-Quantum Cryptography, PQC) алгоритмуудын цэвэр, аюулгүй, лавлагаа хэрэгжилтүүдийг (clean reference implementations) агуулсан нээлттэй эхийн төсөл юм. Энэхүү төсөл нь ирээдүйд квант компьютер хөгжсөн үед ч мэдээллийн аюулгүй байдлыг хадгалах зорилготой криптографийн шийдлүүдийг судлах, турших, хэрэгжүүлэхэд чиглэдэг. Яагаад пост-квант криптограф хэрэгтэй вэ? Одоогийн өргөн хэрэглэгддэг RSA, ECC зэрэг нийтийн түлхүүрт криптографийн алгоритмууд […]
Нисдэг робот шувууд, хуманоид робот ба бидний ирээдүйн анги
Сурагчид маань ангидаа сууж байтал гэнэт таазнаас робот шувуу дүнгэнэн өнгөрөөд, цонхоороо эргэлдэж, дараа нь өөрөө буцаад “charger”-даа очоод сууж байна гэж төсөөл дөө.Энэ бол зөвхөн science fiction биш, өнөөдрийн бодит технологи болж эхэлсэн. Сүүлийн жилүүдэд инженерүүд байгаль дахь амьтдын хөдөлгөөнийг дуурайлган бионик шувуу, нисдэг үнэг (flying fox), хуманоид робот бүтээж, дээр нь хиймэл оюун […]
Серверийн виртуалчлал
Орчин үеийн мэдээллийн технологийн хөгжлийн үндсэн чиг хандлагуудын нэг нь серверийн нөөцийн оновчтой удирдлага болон системийн уян хатан байдлыг нэмэгдүүлэх явдал юм. Үүний гол түлхүүр технологи нь серверийн виртуалчлал бөгөөд энэ нь физик серверийн нөөцийг программын түвшинд хийсвэрлэж, нэг төхөөрөмж дээр олон бие даасан виртуал орчныг зэрэгцүүлэн ажиллуулах боломжийг олгодог. Серверийн виртуалчлал гэж юу вэ? […]
