Технологи ба хүний эрх
21-р зуунд технологи нь зөвхөн техник шийдэл төдийгүй хүний өдөр тутмын амьдралд нөлөөлж, нийгмийн бүтэц, харилцааг тодорхойлох болжээ. Технологийн дэвшил нь хүмүүст мэдээлэл авах, үзэл бодлоо цахим орчинд илэрхийлэх, боловсрол эзэмших зэрэг олон боломжийг олгодог. Мөн технологи нь хүний эрхийг хамгаалах, нийгмийн шударга байдалд нөлөөлөх хүчин зүйл болж, шинжлэх ухааны болон бодлогын судалгаанд чухал байр […]
Хиймэл дагуулын систем гэж юу вэ?
Хиймэл дагуулын систем гэдэг бол дэлхийн тойрог замд байрлах олон хиймэл дагуулуудын сүлжээ бөгөөд тэдгээр нь харилцаа холбоо, навигаци, цаг уур, интернэт зэрэг үйлчилгээ үзүүлдэг “сансрын дэд бүтэц” юм. Өөрөөр хэлбэл сансар огторгуйн нэг биет нөгөөг тойрох тогтмол давтагдах зам юм. Дэлхий ба Сар бол байгалийн хиймэл дагуулын жишээ юм. Анхны хиймэл дагуул болох “Sputnik 1”-ийг 1957 онд Зөвлөлт Холбоот […]
Үйлчилгээнд суурилсан архитектур гэж юу вэ?
Бидний өдөр тутмын амьдралд ашигладаг программ, аппликейшн, систем бүр “үйлчилгээ”-нд суурилдаг гэвэл та итгэх үү? Онлайн захиалга хийх, банкны гүйлгээ хийх, мэдээ унших гэх мэтчилэн эдгээр нь жижиг үйлчилгээ бүхий программуудын нэгдэл юм. Харин тэдгээрийг хэрхэн зохион байгуулж, хооронд нь уялдуулдаг вэ? Хариулт нь Service-Oriented Architecture (SOA) буюу Үйлчилгээнд суурилсан архитектур юм. SOA гэж юу […]
PLC (Programmable Logic Controller)
Programmable Logic Controller буюу Програмчлагдах Логик Удирдагч (PLC) нь үйлдвэрлэлийн автоматжуулалтын үндсэн төхөөрөмж юм. Энэ нь релений шинжтэй удирдлагын системийг орлох зорилгоор 1960-иад онд автомашины үйлдвэрлэлийн салбарт анх бий болсон. Өнөөдөр PLC нь үйлдвэрлэл, энергетик, уул уурхай, хими, хүнсний үйлдвэр зэрэг бараг бүх салбарт өргөн хэрэглэгддэг. PLC нь тогтвортой ажиллагаатай, хөндийрөлд тэсвэртэй, програмчлагдах боломжтой удирдлагын […]
SOLID зарчим гэж юу вэ ?
SOLID зарчмууд – код жишээтэй тайлбар SOLID зарчмууд – программ хангамжийн дизайн, объект хандалттай програмчлалд ашиглагддаг таван үндсэн зарчим юм . Эдгээр нь кодыг илүү уян хатан, засварлахад хялбар, дахин ашиглах боломжтой болгодог. S – Single Responsibility Principle (Нэг үүргийн зарчим) Класс нь зөвхөн нэг л үүрэг гүйцэтгэх ёстой. Жишээ: O – Open/Closed Principle (Нээлттэй/Хаалттай […]
