Cryptography (Криптограф) гэж юу вэ?
Криптографын үүсэл нь эртний соёл иргэншлүүдээс эхэлдэг бөгөөд хүмүүс нууц мэдээлэл дамжуулах шаардлагатай болсон цагаас эхтэй. Түүхийн явцад криптограф олон үе шатыг дамжин хөгжиж, орчин үеийн технологийн үндэс суурь болсон юм. Криптограф нь мянга мянган жилийн туршид энгийн шифрлэлтийн аргуудаас эхлэн дэвшилтэт математик, алгоритмууд руу хөгжиж ирсэн. Орчин үеийн криптограф нь цахим ертөнцийн аюулгүй байдлын […]
Симметрик шифрлэлтийн аргууд: Шилжүүлэлтийн шифр болон Рейл Фенс
Бид симметрик шифрлэлтийн эхний хэсэг болох орлуулган аргуудтай аль хэдийн танилцсан билээ. Одооноос 2 дох хэсэг болох шилжүүлгэн аргуудтай танилцах болно. Юун түрүүнд: Гэж юу вэ? Эх текстийн тэмдэгтүүдийн байрлалыг солих замаар шифрлэх арга юм. Энэ нь орлуулалттай төстэй ч хамгийн гол ялгаа нь: “Нууц” гэдэг үг байлаа гэхэд “Уцун” болох жишээний. Хөөрхөн анаграм тайлж […]
Асимметрик түлхүүрийн криптограф ба түүний симметрик түлхүүрийн холбоо
Асимметрик болон симметрик түлхүүрийн аргын тухай энэхүү нийтлэл дээр дэлгэрэнгүй тайлбарласан байгаа. Харин тэгш хэмтэй болон тэгш хэмгүй аргуудын хэрхэн хослуулан ашиглах болон ашиглахад тохиромжтой үеийн тухай мэдээллийг өнөөдрийн нийтлэлээр хүргэе. Холбоо Эдгээр хоёр арга ихэнх үед хамт хэрэглэгддэг нь нэгнийхээ дутууг нөхөн илүү хүчирхэг болдог. Асимметрик аргаар симметрик түлхүүрийг аюулгүй дамжуулж,Симметрик аргаар өндөр хурдтай […]
Симметрик шифрлэлтийн аргууд: Хилл Шифр(Hill Cipher)
1. Орлуулагч (Substitution) Шифрийн Аргууд Өнөөдрийн дугаараар Хилл Шифртэй танилцацгаая. Орлуулалтын шифрийн төрөлд Полиграфик шифр-н арга гэж байдаг. Энэ нь бидний цуврал нийтлэлд “Хилл шифр” нэртэйгээр бичигдсэн байгаа. Учир нь энэ төрлийн шифрлэлтийн анхдагч нь 1929 онд Лестер Сандерс Хилл гэх эрхмийн бүтээсэн шифрлэлт юм. Энэ дугаараас эхлээд сэдвүүд маань илүү төвөгтэй, математик ойлголт шаардлагатай […]
Модулийн урвуу матриц
Криптограф нь математикийн шинжлэх ухаантай нягт холбоотой байдаг учраас энэ нийтлэлээс эхлээд түгээмэл хэрэглэгддэг математик аргуудыг тайлбарлахаар боллоо. Мөн сануулж хэлэхэд нийтлэлүүдийг маань ойлгохын тулд бага зэргийн суурь мэдлэг хэрэг болох байх шүү. Юун түрүүнд “матриц” гэж юу билээ? Англиар Matrix гэдэг. 👈🏻 Энэ биш шүү 😆👌[a, b][c, d] 👈🏻ЭнэИймэрхүү форматтай 2*2-с эхлүүлээд хязгааргүй байж […]
